Gemeente
Amsterdam

De Stem van Centrum

De stemperiode is afgelopen

Stemmen

0
0
0
0
0
0

Status

De stemperiode is afgelopen

Verwijder standbeeld Spinoza

Door Paul Treanor
6 juli 2018

Standbeeld van Joodse filosoof is beeldmerk van een rechtse beweging, en hoort niet in de openbare ruimte.

Op de hoek van de Zwanenburgwal, tegenover de werkkamer van de burgemeester, staat een standbeeld van de filosoof Baruch de Spinoza. (Het beeld hierboven is van Brbbl, CC 3.0).

Het standbeeld is in 2008 geplaatst, met steun van de toenmalige burgemeester Job Cohen. Het standbeeld zelf werd betaald door een stichting, maar de plek waar het staat is openbare ruimte, en inmiddels is de gemeente ook eigenaar van het beeld. Juridisch is verwijdering geen probleem.

Baruch de Spinoza (1632-1677) was een van de vroegste liberale filosofen. Hij was geen seculier-liberaal in moderne zin, want hij bleef gelovig, maar zijn ideeën waren onaanvaardbaar voor de Joodse religieuze autoriteiten. Ze zetten hem uit de Joodse gemeenschap, en lieten hem ook wegpesten uit Amsterdam. Desondanks wordt hij gezien als een 'Joodse denker'.

Vanwege zijn vroeg-liberale ideologie, had Spinoza altijd rechtse bewonderaars. In het huidige politiek klimaat, krijgt zijn Joodse achtergrond een specifieke lading, namelijk anti-Islam en anti-migratie. Dat is vermoedelijk wat Job Cohen zo aansprak. Het heeft echter weinig te maken met de historische Spinoza: er was in zijn tijd geen massa-immigratie uit moslim-landen, en ook geen Israëlische staat. Ook de huidige links-rechtse tegenstellingen zou hij niet kunnen begrijpen: hij stierf al 150 jaar voor de vroegste socialistische stromingen, bijvoorbeeld. Zelfs de omschrijving 'liberaal' zou hij niet helemaal begrijpen.

Dat belet niet, dat een filosoof een symbool kan worden van een moderne stroming, en dat is Spinoza nu overgekomen. Zonder duidelijke aanleiding, geldt hij ineens als rechtse icoon. In een recent boek, Moord op Spinoza van o.a. de rechtse jurist Paul Cliteur, wordt Spinoza ingezet ter bestrijding van bijvoorbeeld de existentiële crisis van het Westen, de links-liberale academische monocultuur, ‘whiteshaming’, de culturele decadentie van het Westen, het postmodernisme, en  ISIS. In het boek wordt hij ook door Mat Herben opgevoerd, als voorloper van Pim Fortuyn.

Spinoza werd onlangs ook het beeldmerk van de 'vrij-linkse' beweging, opgericht door Eddy Terstall. Het standbeeld van Spinoza staat als logo, op de Twitter-account van de beweging. Ondanks de naam, sluit de vrij-linkse beweging aan, bij een internationale rechtse stroming, dat dicht bij de alt-right staat. Vaak noemen ze zichzelf 'progressief', en ze keren zich tegen 'regressief links' - de partijen die ze als pro-immigratie beschouwen. De linkse mainstream-partijen zouden Europa uitleveren aan de Islam. In hun ogen wordt de beschaving daarmee eeuwen teruggezet, naar de middeleeuwen. Ideologisch staan de Nederlandse 'vrij-linksen' dicht bij het Forum voor Democratie.

Het is zinloos om na te gaan, of Spinoza inderdaad met deze vrij-linkse beweging zou hebben gesympathiseerd. Wat telt, in het heden, is dat deze beweging Spinoza, en specifiek zijn standbeeld, gebruikt als symbool. Het is niet de taak van de gemeente Amsterdam, om in de openbare ruimte symbolen van rechtse bewegingen neer te zetten (en onderhouden). En uiteraard is het discriminerend, want er staat geen standbeeld van een linkse tegenstander.

Het standbeeld van Spinoza is dus propaganda, en dat moeten Eddy Terstall en zijn vrienden thuis doen, of in een gehuurde ruimte, en dan op eigen kosten. Het standbeeld dient verwijderd te worden uit de openbare ruimte.

Locatie

“Heb jij een goed voorstel?” Stuur je plan in!

Argumenten

Argumenten voor

Nog minimaal 0 tekens
Je hebt nog 0 tekens over.
Nog geen argumenten voor.
Nog minimaal 140 tekens.
360 tekens resterend.

Argumenten tegen

Nog minimaal 0 tekens
Je hebt nog 0 tekens over.
Nog geen argumenten tegen.
Nog minimaal 140 tekens.
360 tekens resterend.